KALENDARIUM
Komitetu Ochrony Roślin Polskiej Akademii Nauk

(Kadencja 2003-2007)

Zakres działania:
biologia i ekologia szkodników i chwastów; etiologia chorób roślin; integrowane zwalczanie chwastów, szkodników i patogenów roślin; środowiskowe aspekty i ekonomika stosowania metod i środków ochrony. Komitet powstał w 1959 r.

Prezydium Komitetu:

Przewodniczący:
Jerzy J. Lipa;

Z-cy Przewodniczącego:
Zbigniew T. Dąbrowski i Zbigniew Weber;

Sekretarz:

Leszek K. Orlikowski.

Członkowie Prezydium:
Kazimierz Adamczewski, Kazimierz Kita, Romuald Olszak, Piotr Sobiczewski.

Honorowi Członkowie Komitetu:
Jan Boczek, Barbara Łacic, Józef Rola.

Członkowie Komitetu:
Antoni Filipowicz, Michał Hurej, Stanisław Ignatowicz, Stefan Kornobis, Danuta Kropczyńska-Linkiewicz, Selim Kryczyński, Jan Kućmierz, Małgorzata Mańka, Jan Nawrot, Edmund Niemczyk, Remigiusz Olszak, Henryk Pospieszny, Stefan Pruszyński, Piotr Sobiczewski, Kazimierz Wiech.

Struktura Komitetu:
Sekcja Chorób Roślin – przew. P. Sobiczewski;
Sekcja Szkodników Roślin –przew. R. Olszak;
Sekcja Chwastów – przew. K. Adamczewski;
Sekcja Metod i Środków Zwalczania – przew. K. Kita.


1-e. Zebranie
(Warszawa-PKiN 28.V.2003)

  1. Zebranie otworzył Z-ca Przewodniczącego Wydziału V – prof. Tomasz Brandyk czł koresp PAN i wręczył nominacje członkom wybranym w pierwszej turze wyborów , ogłaszając, że w skład Komitetu kadencji 2003-2006 weszli (patrz wyżej).
  2. W zarządzonej II turze wyborów w skład KOR weszli: Kazimierz Kita i Ewa Łojkowska.
  3. W wyniku zarządzonych wyborów wyłoniono Prezydium Komitetu w składzie jak wyżej.
  4. Na wniosek Prof. Lipy uznano za zasadne utrzymanie istniejących Sekcji Komitetu i wybrano ich przewodniczących (patrz wyżej).
  5. Przyjęto uchwałę o kontynuowaniu wydawania przez Komitet kwartalnika Journal of Plant Protection Research wspólnie z Instytutem Ochrony Roślin w Poznaniu.
  6. Na wniosek prof. Pruszyńskiego z ubolewaniem odnotowano, że po raz pierwszy w historii pominięto Komitet w procesie opiniowania rządowego projektu „Ustawy o ochronie roślin uprawnych”.

2-e. Zebranie
(Bydgoszcz i Toruń-ATR oraz CLIORiN, 29-30.IX.2003)

  1. Dzięki dużej pomocy prof. Cz. Sadowskiego zebranie w dniu 29-go przebiegało z udziałem JM Rektora Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy, Dziekana Wydziału Rolniczego oraz kierowników Katedr i samodzielnych pracowników zajmujących się ochrona roślin.
  2. Wysłuchano informacji prof. Sadowskiego - o historii nauczania i badań z zakresu fitopatologii; prof. M. Wawrzyniak – o badaniach z zakresu entomologii; prof. H. Dahma – z zakresu mikrobiologii w Uniwersytecie M. Kopernika w Toruniu.
  3. Wysłuchano informacji mgr B. Burzyńskiej – Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa o działaniach inspekcji.
  4. Na wniosek prof. Pruszyńskiego powołano skład Komitetu i Rady Redakcyjnej kwartalnika Journal of Plant Protection Research.
  5. Wysłuchano informacji dr Adama Słowińskiego (Arysta Agro Poland) o obecnym i rozwijanym asortymencie środków ochrony roślin m.in. feromonów (Ecodan), biopreparatów wirusowych (Carpovirusine).
  6. Zapoznano się z organizacją, wyposażeniem i zakresem działania Centralnego Laboratorium Inspekcji Ochrony Roślin przedstawioną przez dr Jacka Żandarskiego w Toruniu oraz działalnością Stacji Terenowej Instytutu Ochrony Roślin w Toruniu przedstawiona przez kierownika dr Heliodora Banaszaka.
  7. Przyjemnym akcentem zebrania było zwiedzenie dzielnicy Starego Miasta Torunia i poznanie jego historii.
3-e. Zebranie
(Wrocław AR i IUNG 25-26.V.2004)
  1. W dniu 25.V. zebranie przebiegało na terenie Akademii Rolniczej podczas którego wysłuchano informacji JM Rektora AR prof. M. Mazurkiewicza o strukturze organizacyjnej Akademii na której studiuje 13 tys. Studentów, a ich kształceniem zajmuje się 1500 pracowników (190 profesorów i dr hab.) na 5 wydziałach i 17 kierunkach.
  2. Wysłuchano informacji prof. M. Hureja o historii nauczania i badań prowadzonych przez tak znanych uczonych jak profesorowie Irena i Jan Ruszkowscy, Janina Opyrchałowa, Czesław Kania, Piotr Niezgodziński, Adam i Maria Goosowie, Wanda Truszkowska, Edmund Ralski, Andrzej Nespiak, Maria Jodko-Narkiewicz, Maria Golinowska, Stanisław Pietr i inni. Zebranie przebiegało na terenie Akademii Rolniczej oraz IUNG we Wrocławiu
  3. Wysłuchano informacji prof. Lipy o przebiegu plenarnego zebrania Wydziału V PAN
  4. Wysłuchano informacji prof. Pruszyńskiego o dyscyplinach wyróżnianych przez Centralną Komisję ds. Stopni i Tytułów Naukowych
  5. Wysłuchano informacji mgr Jacka Skwiry z Firmy Syngenta o aktualnym i planowanym asortymencie środków ochrony roślin i działaniach firmy.
  6. W dniu 26.V. członkowie uczestniczyli w konferencji nt. „Herbologia w integrowanej produkcji roślinnej” w pomieszczeniach Zakładu Ekologii i Zwalczania Chwastów IUNG. Zapoznano się z syntetyczną historią powstania Zakładu oraz wysłuchano referatów: (1) H. Rola i M. Kucharski – „Problemy uodporniania się chwastów na herbicydy Polsce”; (2) K. Domaradzki -„Redukcja dawek herbicydów”; (3) J. Sadowski – „Herbicydy w środowisku”.

4-e. Zebranie
(Warszawa-PKiN 23.IX.2004)

  1. Wysłuchano informacji prof. J. J. Lipy o procedurze wyborów członków Polskiej Akademii Nauk oraz o obligtoryjnym i ważnym udziale Komitetów w opiniowaniu kandydatów na członków korespondentów.
  2. Powołano komisję skrutacyjną i w zarządzonych tajnych wyborach bardzo pozytywnie zaopiniowano kandydaturę prof. S. Pruszyńskiego jako kandydata w wyborach członków korespondentów PAN, które przebiegają podczas Zgromadzenia Ogólnego Akademii.
  3. Wysłuchano i bardzo pozytywnie zaopiniowano materiały nt. „Ochrona roślin” do ekspertyzy pt. „Ocena dokonań Komitetów w dyscyplinach naukowych za lata 1994-2003”.

5-e. Zebranie
(Radzików-IHAR i Warszawa-SGGW 28-29. IV. 2005)

  1. W dniu 28.IV. w Radzikowie wysłuchano interesującej syntetycznej informacji Dyrektora IHAR prof. E. Arseniuka o strukturze, tematyce badawczej oraz powiązaniach Instytutu z praktyką rolniczą. Instytut zatrudnia 10 profesorów, 23 docentów, 67 adiunktów i 35 asystentów
  2. Zapoznano się z tematyka badawczą pracowników zajmujących się problematyką ochrony roślin m.in. hodowlą odpornościową na kwarantannowe patogeny Synchytrium endobioticum i Ralstonia solanacearum oraz detekcją GMO na poziomie DNA
  3. Członkowie KOR zwiedzili Laboratorium GMO, Laboratorium Zasobów Genowych oraz Laboratorium Chorób Kwarantannowych Ziemniaków.
  4. Wysłuchano referatu nt. „Wpływ zielonej biotechnologii na ochronę roślin, zwiększenie produktywności i ochronę środowiska naturalnego” przedstawionego przez mgr Macieja Sipa z Firmy Bayer.
  5. Miłym akcentem zakończenia pierwszego dnia było obejrzenie/wysłuchanie opery „Aida” w Teatrze Wielkim dzięki uprzejmości mgr Sipa z firmy Bayer.
  6. W dniu 29.IV. zebranie przebiegało w kampusie SGGW na Ursynowie, w nowych i świetnie urządzonych pomieszczeniach Katedry Fitopatologii i Katedry Entomologii.
  7. Wysłuchano informacji prof. S. Kryczyńskiego o rozwoju badań z zakresu fitopatologii oraz prof. Z. T. Dąbrowskiego – o rozwoju badań entomologicznych.
  8. Miłym akcentem drugiego dnia był wspólny obiad w Pałacyku Niemcewicza na Ursynowie patrząc na popiersie Michala Oczapowskiego – twórcy naukowych podstaw rolnictwa w Polsce.

6-e. Zebranie
(Olsztyn-UWM 26-27. 10. 2005)

  1. Dzięki życzliwości Prorektora UWM prof. Gabriela Fordońskiego oraz prof. Tomasza Kurowskiego zebranie Komitetu odbyło się na kampusie Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego
  2. Wysłuchano interesującej informacji prof. Fordońskiego o historii i organizacji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Powstał on w 1999 roku z połączenia ATR, WSP i Wyższego Seminarium Duchownego. Na Uczelni jest 14 wydziałów. Na pierwszy rok zgłosiło się 23 tys. kandydatów, z których przyjęto ok. 9 tysięcy. Uczelnia zatrudnia 2951 osób, a w tym 1846 nauczycieli akademickich (471 profesorów, 831 adiunktów, 264 wykładowców).
  3. Wydz. Kształtowania Środowiska i Rolnictwa przedstawił dziekan prof. J. Tworkowski. Wydział zatrudnia 31 profesorów, 28 dr hab. i 105 dr kształcąc studentów na 5 kierunkach, w tym na rolnictwie i ogrodnictwie.
  4. Historię i działalność naukowo-dydaktyczną Katedry Fitopatologii i Entomologii przedstawiła Prof. Dolores Ciepielewska. Katedra powstała w 1950 r. zmieniając kilkakrotnie nazwę i strukturę organizacyjną. Kolejnymi kierownikami byli profesorowie: H. Sandner, J. Wengris, J. Żurawska, J. Przeździecki, J. Mikołajska, H. Kozaczenko, D. Murawa, H. Wojciechowska-Kot. Informację uzupełniła prof. B. Majchrzak podając kilka szczegółów dotyczących rozwoju Katedry Fitopatologii z uwzględnieniem jej kolejnych kierowników - profesorów: D. Wanic, T. Pietkiewicza, A. Nespiaka, H. Wojciechowskiej, J. Mikołajskiej. W dorobku naukowym entomologów w minionym 50-leciu jest 181 publikacji naukowych, 7 podręczników i skryptów, 15 monografii. W okresie tym wypromowano 15 doktorów i 3 dr habilitowanych. Fitopatolodzy opublikowali 221 prac naukowych i monografii, 182 artykuły, 23 prac popul.-naukowych. Wypromowano 16 doktorów i 7 dr habilitowanych.
  5. Informację o działalności Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa przekazała mgr Maria Piotrowska - inspektor wojewódzki PIORiN w Olsztynie, wskazując na jej dynamiczny rozwój i duże znaczenie w utrzymywaniu zadawalającej zdrowotności roślin w tym rejonie.
  6. Zapoznano się z działalnością naukowo-dydaktyczną samodzielnych pracowników naukowych ochrony roślin. Zakład prof. G. Fordońskiego zajmuje się diagnostyką molekularną chorób wywoływanych przez Fusarium spp., techniką PCE, sekwencjonowaniem niektórych genów. Prof. T. Banaszkiewicz – zajmuje się oznaczaniem pozostałości pestycydów i oddziaływaniem desykantów na jakość plonu. Prof. J. Adamiak m.in. chemicznym zwalczaniem chwastów; porównaniem gospodarowania konwencjonalnego i rolnictwa ekologicznego. Prof. B. Majchrzak - diagnostyką i zwalczaniem chorób oraz metodami biologicznymi w ochronie roślin.
  7. Wysłuchano wystąpień mgr G. Majchrzaka i mgr P. Borkowskiego o działalności firmy Fnagro oraz dr A. Brudereka z firmy Syngenta na temat zwalczania populacji Cercosporella herpotrychoides (Tapesia spp.) o typie R i W.
  8. mgr R. Grabarkiewicz z Monsanto omówił działalność firmy w Polsce i na świecie. Koncern sprzedaje nasiona i technologię do wielu krajów świata uzyskując 3/4 dochodów z nasiennictwa, hodowli i biotechnologii. Monsanto jest liderem w produkcji glifosatu i zapraw nasiennych. Co roku na rozwój i naukę koncern wydaje 500 mln dolarów. W Polsce COBORU prowadzi badania 8 odmian kukurydzy zmodyfikowanych genetycznie. Na zakończenie swojego wystąpienia mgr Gabarkiewicz zwrócił się do członków KOR z prośbą o informowanie społeczeństwa o zaletach GMO.
  9. W dniu 27.10.2005 prof. Lipa poinformował o możliwości zgłaszania osób i instytucji do nagrody im. M. Oczapowskiego przyznawanej za wybitną książkę lub pracę badawczą. Wnioski o nagrodę mogą składać Rady Wydziału, Rady Naukowe, a także Komitety PAN. Dla młodych pracowników naukowych adresowana jest nagroda Fundacji Pro Scientia et Vita.
  10. Prof. Nawrot poinformował, że 7.IX.2005 r.. odbyło się zebranie założycielskie Polskiego Towarzystwa Ochrony Roślin (PTOR). Uczestniczyło w nim 28 osób reprezentujących naukę, firmy chemiczne oraz PIORiN. Opracowano statut Towarzystwa oraz podjęto uchwałę o Walnym Zgromadzeniu Towarzystwa. W dyskusji podkreślono celowość udziału PTOR w wydawaniu kwartalnika Journal of Plant Protection Research.
  11. Dzięki uprzejmości profesorów B. Majchrzak i T. Kurowskiego zwiedzono pomieszczenia trzech katedr związanych z ochrona roślin, poznając młodszych pracowników naukowych oraz prowadząc indywidualne rozmowy związane z tematyką badawczą i jej realizacją.

7-e. Zebranie
(Warszawa-PKiN 30.V.2006 r.)

  1. Wysłuchano informacji mgr Adama Zycha - Głównego Inspektora Państwowej Inspekcji Ochrony Roślij nt. :”Zadania realizowane przez PIORiN”. W oparciu o ustawę o ochronie roślin z 18.XII.2003 r. Inspekcja zatrudnia ponad 2400 pracowników i działa poprzez Wojewódzkie Inspektoraty, 274 oddziały terenowe i 12 punktów granicznych. W Inspekcji są trzy piony: (1) nadzór fitosanitarny, (2) obrót środkami ochrony roślin, (3) nasiennictwo. W dyskusji glos zabrali m.in. profesorowie S. Kornobis, R. Olszak i J.J. Lipa.
  2. Prof. Z. Weber przedstawił informację nt. „Nauczanie ochrony roślin w programie studiów wyższych” podkreślając, że od 1.X.2006 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego wprowadza dwustopniowy system studiów: (a) inżynierskie (I stopnia) i (b) magisterskie (II stopnia). Zostaną określone standardy nauczania dla poszczególnych kierunków .Rozważane jest powołanie kierunku „ochrona roślin”. W dyskusji glos zabrali: J.J. Lipa, H. Pospieszny, M. Mańka, E. Niemczyk, J. Kućmierz, S. Kryczyński, P. Sobiczewski, K. Adamczewski, D. Kropczyńska i R. Olszak.
  3. Prof. J. J. Lipa przedstawił; (1) informację o przebiegu Zebrania Plenarnego Wydziału V PAN w dniu 10.V.2006 r. i 106 Sesji Zgromadzenia Ogólnego PAN (18-19.V.2006); (2) informację o wystąpieniu pięciu Komitetów PAN z apelem pt. „Prawo Wyboru” do Sejmu i Senatu o nie stwarzanie barier dla badania w Polsce odmian roślin GMO.
  4. Mgr M. Sroczyński przedstawił informację o firmie Sumi-Agro, która jest w pierwszej 10-ce firm chemicznych i nasiennych w świecie, ma 5% udziału w rynku środków ochrony roślin i ma duży program roślin GMO.

8-e. Zebranie
(Szczecin-AR – 26-27.09.2006)

  1. Pierwszy dzień zebrania przebiegał w Akademii Rolniczej w Szczecinie z udziałem Prorektor prof. A. Janiszewskiej oraz Dziekan Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa - prof. M. Orłowskiej. a także profesorów: J. Błaszkowskiego, T. Madeja, E. Skórskiej, M. Swarcewicz oraz mgr K. Oziewicz z PIORiN.
  2. Wysłuchano informacji Prorektor prof. Janiszewskiej o uczelni, która ma 4 Wydziały, 13 kierunków studiów i 11 tys. studentów.
  3. Wysłuchano informacji prof. M Orlowskiej - Dziekan Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa. Wydział powstał razem z AR w 1954 r., a pierwszym rektorem był prof. M. Lityński. Aktualnie Wydział ma 23 katedry, 8 zakładów, 149 nauczycieli akademickich w tym 28 profesorów, 27 dr hab. i 87 dr. Na wydziale opublikowano ponad tysiąc prac i 350 skryptów i podręczników.
  4. Wysłuchano informacji o historii i działalności Katedry Entomologii przedstawionej przez dr M. Dzięgielewską w imieniu chorej prof. †Krystyny Janowicz. Pierwszym kierownikiem Katedry była prof. Irena Majchrowicz.
  5. Prof. Janusz Błaszkowski przedstawił historię Katedry Fitopatologii , którą wcześniej kierowali profesorowie T. Dominik i T. Madej. W Katedrze jest 6 pracowników, a główna tematyka dotyczy obecnie grzybów mikorytycznych oraz nadpasożytniczych. W katedrze wykonano 6 prac doktorskich i 4 rozprawy habilitacyjne.
  6. Tematykę związaną z ochroną roślin realizowaną w innych jednostkach AR oraz w Politechnice Szczecińskiej przedstawili: prof. Elżbieta Skurska, prof. J. Wybieralski, prof. M. Swarcewicz.
  7. Wysłuchano informacji prof. T. Madeja o działalności Szczecińskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego.
  8. mgr Krystyna Oziewicz przedstawiła informację o działności WIORiN oraz Portowego Punktu Granicznego PIORiN.
  9. Wysłuchano informacji mgr Janusza Kraty o działaniach firma Bayer w sektorze środków ochrony roślin i nasiennictwa.
  10. Posiedzenie w dniu 27.09. przebiegało w miejscowości Przelewice (30 km od Szczecina). Zapoznano się z działalnością bardzo dobrze wyposażonego w sprzęt laboratoryjny Centrum Badawczo-Wdrożeniowego Euroregionu Pomerania oraz z Ogrodem Botanicznym.
  11. Wysłuchano informacji prof. Pruszyńskiego o zorganizowaniu kolejnych oddziałów PTOR i ich działalności.
  12. Wysłuchano informacji prof. Lipy o: (1) zorganizowanej przez PAN w gmachu Sejmu sesji „Nauka dla Polski” w której brali udział posłowie i senatorowie; (2) o ankiecie nt. wzbogacenia działalności komitetów.
  13. Przyjemnym akcentem na zakończenie zebrania w Szczecinie-Przelewicach było wystąpienie Dziekan Wydziału Prof. A. Janiszewskiej, która w imieniu Władz AR wyraziła zadowolenie, że KOR przeprowadził zebranie w Szczecinie.

9-e. Zebranie
(Wrocław-IUNG 24-25.IV.2007)

  1. Członków KOR powitał Dyrektor IUNG-PIB prof. S. Kukuła, który przybył z Puław oraz dr K. Domaradzki – Kierownik Zakładu Herbelogii i Technik Uprawy Roli, którzy przedstawili informacje o Instytucie i Zakładzie.
  2. W części konferencyjnej wysłuchano referatów, które wygłosili: prof. J. Rola, prof. D. Parylak, dr K. Domaradzki, dr K. Marczewska, prof. H. Rolai prof. J. Sadowski, a dotyczących uproszczonej technologii uprawy roli.
  3. W roboczej części zebrania prof. Lipa przypomniał zebranym o trwających wyborach do Komitetów Polskiej Akademii Nauk. KOR PAN rozesłał do samodzielnych pracowników ochrony roślin w Polsce ankietę w sprawie kandydowania do KOR PAN. Deklarację kandydopwania złożyło 53 pracowników naukowych. W dalszej części odbędzie się głosowanie na te osoby. Do 15 maja wybory zostaną zakończone i protokół zostanie przekazany do V Wydziału PAN, a posiedzenie nowo-wybranego Komitetu odbedzie się pod koniec czerwca.
  4. Prof. Orlikowski przedstawił Kalendarium zebrań i działalności KOR PAN kadencji 2003-2007 informując, że każdy członek otrzyma płytę CD z Kalendarium w postaci tekstu i fotografii.
  5. mgr Robert Gabarkiewicz i mgr Wiesław Siekierski przedstawili referat nt. „Uwarunkowania prawne uprawy kukurydzy GMO-Bacillus thuringiensis w Europie”.
  6. W dyskusji zabrali głos profesorowie Pruszyński i Lipa.
  7. W dniu 25 czerwca członkowie KOR zwiedzili nowe pomieszczenia Zakładu Herbologii i Technik Uprawy Roli i zapoznali się z prowadzonymi doświadczeniami w polu i szklarni oraz aparatura badawczą,. W drugiej połowie dnia członkowie zwiedzili Uniwersytecki Ogród Botaniczny we Wrocławiu oraz wysłuchali informacji o edukacyjnych działaniach wśród młodzieży szkolnej i przedszkolnej.

Sekretarz KOR PAN
prof. dr hab. Leszek B. Orlikowski

Przewodniczący KOR PAN
prof. dr hab. Jerzy J. Lipa,
czł. koresp. PAN i PAU